Principais entroidos de Galicia
1
Cigarróns
2
Peliqueiro
3
Pantalla
4
Volantes
5
Oso Salcedo
6
Mázcara de Manzaneda
7
Boteiros
8
Vergalleiros
9
Felo de Maceda
10
Labardeiros e señoritas
11
Troteiros de Bande
12
Choqueiros
13
Xenerais da Ulla
14
Madamas e galáns
15
Merdeiro
16
Papagaio Ravachol
17
Bonitas
18
Galo da Mezquita
Explicación
A máscara vai cuberta coa careta de madeira pintada de cores rechamantes, que se prolonga nunha especie de mitra de metal cun motivo de animais ou astros león, lobo, vaca, boi.O traxe está composto por unha camisola branca, gravata e unha chaqueta curta da que colgan flocos dourados que van atados con lazos de tres colorees. Sobre os ombreiros unha pañoleta. Unha gran faixa vermella enrolada á cintura suxeita ao pantalón, quizais a parte máis traballada do traxe. Encima da faixa vai o cinto do que colgan as chocas. As pernas do cigarrón van cubertas con medias brancas e ligas. Zapatos negros e un "zamarra" (látego) na man completan a vestimenta deste personaxe típico do entroido de Verín.
O traxe típico son as pantallas cuxo vestimenta se considera incompleto sen a vejigas, que se repoñen cada vez que rompen. As Pantallas visten camisa e calzón brancos, capa vermella ou negra, pañoleta (case sempre vermella), polainas negras e zapatos negros. Unha faixa tamén vermella leva na cintura, xunto coas campanillas, así a cadeira sofre menos o rozamento das campanillas.
Os volantes (equivalentes aos antigos señores feudais). Son fáciles de recoñecer polas súas rechamantes roupaxes. Levan unha máscara feita con follas de xornais, ou van co rostro tisnado. Os volantes cobren os seus ombreiros con coloridos panos (chamados portugueses) e portan un cinto de coiro con 24 campás Ademais, os xigantescos chapeus (puchos) que coroan as súas cabezas fanos inconfundibles.
Os puchos son un dos elementos máis típicos do Entroido Chantada. A forma destes gorros evoca ao camarín da Virxe. Portalos sobre a cabeza non é tarefa fácil, xa que pesan ao redor de 15 kg. Están ricamente ornamentados con cintas (colonias) e, mesmo flores ou bonecas.
O pucho é o símbolo da fertilidade e pasea polas hortas espertando á terra do letargo do frío inverno.
Considérase ao Oso como unha figura que abandona os bosques tras a hibernación para celebrar o inicio da primavera e simbolizar os comezos do ciclo agrícola. Os antepasados de Salcedo relaciónano cunha premonición sobre a abundancia nas colleitas e a fecundidade das mulleres.
A Mázcara é o personaxe central da festa. Cun enorme tocado na cabeza, viches unha camisa branca, polainas con puntillas, mantilla floreada, bastón, botas altas e cintas de cores que se colocan e retíranse unha a unha cada ano. Na cintura levan varias chocas que serven para marcar o ritmo. A Mázcara de Manzaneda destaca coma un hábil bailarín capaz de danzar sobre un pequeno caixón, virando no bico dos pés sen chegar a despegar nunca os pés do chan, mentres o ancestral son do folión acompaña a súa danza.
O Boteiro leva unha máscara tallada en madeira e unha pantalla de arame e cartón forrada de tiras de papel de cores (pode chegar a pesar uns 7 quilos) .O traxe conta cun cinto forrado con esquilas que, co seu ruído marcan a chegada dos boteiros. A camisa está elaborada con tiras de tea de diferentes cores engurradas e cosidas a man. Ademais, o Boteiro leva nunha das súas mans un ancho pau ou estaca de madeira chamado "monca".
O Boteiro danza sen parar, e abre paso ao Folión, marcándolle o roteiro que debe seguir polas rúas do pobo.
O Vergalleiro é o gran protagonista do Entroido de Sarreaus. Vestido cunhas polainas negras, é inconfundible pola máscara feita en papel, con debuxo de touro no frontal e motivos celtas na parte posterior, ademais do debuxo dun sorriso.
Como inconfundible é o tronar do corno e látigo do vergallo que os acompaña e concédelles o nome.
A Carauta de felo ten dúas partes claramente diferenciadas.
A mitra que pola parte posterior leva unha pel animal. A mitra propiamente dita é unha pantalla metálica que se sustenta sobre a careta de felo. Na mitra exhíbense elementos zoomórficos, xeralmente animais da serra de San Mamede , vai unida á careta procedente de un trozo de madeira.
As carautas represéntanse co soriso retranqueiro, grandes bigotes, amplas cellas , coloretes en ambalas dúas meixelas e barba natural pegada no borde da mesma .
LABARDEIROS: Levan camisa branca e pantalón curto ata o xeonllo. Toda a súa roupa está adornada con flores de moitas cores. Compleméntanse con calcetíns e botas. Na cintura unha banda de cores, cun cinto con campásque soan ao seu paso polo pobo. Na súa cabeza un chapeu de forma cónica adornado con moitas flores de cores brillantes. A cara está cuberta cunha rede. Na man levan unha labarda ou mazo.
Antigamente os labardeiros eran as quintos dese ano.
SEÑORITAS: A súa vestimenta consiste nunha saia longa branca e unha camiseta do mesma cor. As flores de cores están cosidas por toda a saia. Encima da camisa levan un pano ben coloreado e moitos colares. Tacóns altos e chapeu na cabeza. Na man unha canastra con tiras de papel de cores, pétalos de flores ou caramelos para repartir durante o desfile.
As encargadas de vestirse de señoritas son as novas damas de honra do pobo.
A súa indumentaria non era especial, pero o normal era envolverse nun cobertor ou unha saba, levaban caretas feitas en casa de cartón, con campás ao redor.
O chapeu lévano adornado con postais e espellos, seguramente para protexerse do "mal de ollo ou de outros perigos", a cara cóbrena con tapetes bordados.
Gozaban do privilexio da impunidade, por exemplo levantaban as saias das mulleres.
Troteiro vénlle do nome de trouleo ou trote polas rúas e polos camiños.
Son a alma do entroido tradicional da Coruña, especialmente no barrio de Monte Alto. Caracterízanse por usar disfraces enxeñosos feitos con roupa vella ou rechamante, sen gastar diñeiro, destacando o desenfado e humor. A festa ten o seu punto forte o Martes de Entroido, principalmente na rúa da Torre.
Os personaxes máis importantes son os xenerais e Correos dacabalo, que percorren as parroquias ao longo do día dando vivas a veciños e visitantes, acompañados dun “exército” de abanderados, coros, comparsas e parrandas.
Terminan escenificando un atranque (ou alto), enfrontamento dialéctico por parellas, aproveitado para facer burla e sátira de asuntos locais, de política ou do corazón, sucedidos durante o ano.
O Entroido de Cobres é o único entroido tradicional de Galicia no cal os seus personaxes principais non levan máscara. É un entroido para “lucirse”, onde os seus personaxes principais fan gala da beleza dos seus traxes, ostentosos en canto a adornos.
Os seus gorros son totalmente únicos, e en si todo o traxe tanto de madamas como de galáns supoñen pezas únicas mesmo entre elas, porque cada persoa dálle o seu toque persoal
Ou Merdeiro é a encarnación da eterna rivalidade entre a xente de mar e a xente de campo. Historicamente, os mariñeiros de Ou Berbés vestíanse de forma esaxerada e burlesca como os escabicheiros (os campesiños que baixaban á costa para buscar restos de peixe para abonar as súas terras, de aí o nome). O Merdeiro é un personaxe anárquico e provocador. Vaga pola Zona Vella, corre, salta e grita, armado cunha vara e levando consigo verduras como grelos ou nabizas. O seu obxectivo é molestar aos viandantes, chegando mesmo a lanzar fariña. Se cho atopas, un consello: non fuxas, ou che converterás no seu branco favorito
O Papagaio Ravachol foi un papagaio parlante que viviu en Pontevedra (1891-1913), coñecido polo seu carisma, humor e irreverencia. A súa figura converteuse en símbolo da cidade e protagonista do Enterro do Papagaio Ravachol, unha tradición do Entroido de Pontevedra que aínda se celebra.
Calquera mañá de finais do século XIX alguén que paseaba pola rúa Michelena podía ser increpado por unha voz aguda e pouco matizada. Era Ravachol, que berraba e alborotaba toda a contorna cos seus berros. Se alguén de mal aspecto entraba na botica na que el vivía, lanzáballe sen contemplacións un «Aquí non se fía». Se entraba un cura, o papagaio imitaba a un corvo; se alguén tentaba enganalo ofrecéndolle un caramelo de mentira, dicíalle “vaiche de aquí, lambón» e se ninguén atendía a un cliente, Ravachol avisaba: «Xente na tenda».
O traxe típico formase de:
Camisa branca e pantalón branco.
Saisa ou sobresaia de cores (mantón de Manila)
Polainas negras con cascabeis.
Sombreiro grande con plumas naturais e cintas.
Máscara de arame pintada e acorde á persoa que a leva.
Estas personaxes saen á rúa con movementos e xestos que desconcertan a uns e fascinan a outros, ou as dúas cousas ó tempo. Segundo a visión antropolóxica, trátase dun “personaxe liminal”: non é home nin muller, non é veciño nin alleo, non é real nin ficción. É, como nas máscaras tradicionais doutros entroidos galegos (como os Peliqueiros de Laza ou os Cigarróns de Verín), un ser que rompe coa orde habitual para abrir unha fenda no tempo e na identidade.
Os Galos da Mezquita (A Merca) son a autoridade do Entroido, e cun caxato na man e sombreiros en forma de galo abordan ós fregueses á saída da misa, esixindo ovos, cartos ou bailar. As súas cores representan o espertar da natureza e da vida
|