Türkçe Dersi 7. Sınıf Doğru Yanlış Bulmaca Etkinliği
1
"Mademki gelecektin, neden haber vermedin?" cümlesindeki "-ki" bağlacı kalıplaştığı için bitişik yazılmıştır ve yazımı doğrudur.
2
"Bu maçı kazanacağız, buna inanıyorum." cümlesinde henüz gerçekleşmemiş bir durum hakkında kesinlik bildiren bir ön yargı (peşin hüküm) vardır.
3
"Bebek, ninesinin kucağında mışıl mışıl uyudu." cümlesindeki yüklem, nesne alabildiği için bir kılış (iş) fiilidir.
4
Keşke gençlik yıllarımda daha çok kitap okusaydım." cümlesi, geçmişte yapılmayan bir şey için üzüntü bildirildiğinden bir hayıflanma cümlesidir.
5
"Dün akşam hava gerçekten çok güzeldi." cümlesindeki yüklem, ekfiilin geniş zamanıyla çekimlenmiştir.
6
"Toplantıya öğretmenlerden yalnızca Ahmet Bey katılmış." cümlesinde doğrudan söylenmeyen ama anlamdan çıkarılan bir örtülü anlam yoktur.
7
"Bu çocukta sınavı kazanacak göz yok." cümlesindeki isim soylu kelime, ekfiil alarak yüklem olmuştur.
8
"Benim burada ne kadar zorlandığımı bir gün bile gelip anlamadın." cümlesi, birine duyulan kırgınlık doğrudan o kişinin yüzüne söylendiği için bir yakınma cümlesidir.
9
"Öğretmenimizin anlattığı komik fıkraya hepimiz gülümsedik." cümlesindeki yüklem, yapıca "türemiş fiil"dir.
10
"İnsanlar bir türlü şu çevre temizliği kurallarına uymayı öğrenemedi." cümlesi, bir durumdan duyulan memnuniyetsizlik başkasına dert yanarak anlatıldığı için bir yakınma (şikayet) cümlesidir.
11
"Dersi dinlemek için okula niçin geç kaldın?" cümlesindeki "niçin" kelimesi soru zarfıdır.
12
"Duydum ki unutmuşsun gözlerimin rengini." cümlesindeki "-ki" eki, birleşik yazılması gerekirken bağlaç sanılıp yanlışlıkla ayrı yazılmıştır.
13
"Bugün çok ağır bir sorumluluğun altına girdiğimi fark ettim." cümlesindeki "ağır" kelimesi, tartılamayan ve mecaz bir anlam taşıdığı için nitel anlamlıdır.
14
"Öğretmen sınavda sorulan soruları öğrencilere 2'şer 2'şer dağıttı." cümlesinde üleştirme sayısının yazımı doğrudur.
15
"Sonbaharın gelmesiyle bahçedeki tüm yapraklar sarardı." cümlesindeki eylem, anlam özelliğine göre "durum fiili"dir.
16
"Giden geminin ardından martılar hüngür hüngür ağlıyordu." dizelerinde konuşturma sanatı yapılmıştır.
17
"Arkasından gelen sesle olduğu yerde bakakaldı." cümlesindeki eylem, yapıca "sürerlik" fiilidir.
18
"Okula oldukça geniş bir bahçeden giriliyor." cümlesindeki "geniş" kelimesi, ölçülebilir bir durumu bildirdiği için nicel anlamlıdır.
19
Ünlü bir kişinin hayatını, çocukluğunu, başarılarını ve eserlerini bizzat kendisinin anlatıp kaleme aldığı metin türüne biyografi denir.
20
"Sabahtan beri durmaksızın yağan yağmuru izledik." cümlesindeki eylem nesne alabildiği için (neyi izledik? yağmuru) kılış (iş) fiilidir.
21
"Binanın önündeki kalabalık yavaş yavaş dağılıyor." cümlesinin yükleminde şimdiki zaman eki, gelecek zaman anlamında kullanılarak kip kayması yapılmıştır.
22
Yazarın herhangi bir konudaki kişisel görüşlerini, karşısında biri varmış gibi samimi ve "senli benli" bir dille anlattığı metin türüne makale denir.
23
Atasözleri kalıplaşmış sözler olduğu için kelimelerin yerleri değiştirilemez ve yerine eş anlamlıları getirilemez.
24
"Bu akşamki maçı kesinlikle bizim takım kazanacak." cümlesinin taşıdığı anlam özelliği olasılık (ihtimal) cümlesidir.
25
"Soruları dikkatlice okuyup bir çırpıda çözüverdi." cümlesindeki yüklem, yapıca "yaklaşma birleşik fiili"dir.
26
"Keşke dün akşam bizimle sinemaya sen de gelseydin." cümlesindeki yüklem haber kipiyle çekimlenmiştir.
27
Yazarın, yaşadığı veya tanık olduğu olayları günü gününe, başına tarih belirterek kaleme aldığı metin türüne anı (hatıra) denir.
28
"Sınava girmek için aşağı - yukarı üç saattir yollardayız." cümlesinde ikilemeyi oluşturan kelimelerin arasına kısa çizgi (-) konulması yanlıştır.
29
"Yazar, bu eserinde o kadar süslü, sanatlı ve yabancı kelimelerle dolu bir dil kullanmış ki anlamak imkansız." cümlesindeki eleştiri, eserin yalınlık (sadelik) ilkesine uymadığını gösterir.
30
"Bu kadar az parayla bir ay nasıl geçineceğiz?" cümlesinde, paranın miktarı beğenilmediği için küçümseme anlamı vardır.
31
"Ağaçlar sonbaharda yapraklarını döktü." cümlesindeki "döktü" eylemi, anlam özelliğine göre oluş fiilidir.
32
"Bardağın yere düşmesiyle mutfaktan bir pat sesi geldi." cümlesindeki "pat" kelimesi doğadaki ses taklidi kökenli bir yansıma sözcüktür.
33
"Sınavda Türkçe'den tam puan aldığını duyunca çok sevindi." cümlesinde kesme işaretinin (') kullanımı doğrudur.
34
"Sende mi bizimle gelmekten vazgeçtin?" cümlesinde hem "-de" bağlacının hem de soru eki "-mi"nin yazımı tamamen doğrudur.
35
Bir kelimenin benzerlik ilgisi olmadan, parça-bütün ya da iç-dış ilişkisiyle başka kelime yerine kullanılmasına ad aktarması denir.
36
"Onun bu bencil tavırlarına artık sınıfça alıştık." cümlesinde, olumsuz bir duruma kabullenerek tepkisiz kalma anlamı olduğu için kanıksama vardır.
37
"O, her zaman dürüst ve güvenilir bir insandı." cümlesindeki yüklem, ekfiil alarak yüklem olmuş bir isimdir.
38
"Bu yıl Ereğli Eğitim Fakültesi'ne stajyer öğretmen olarak atandım." cümlesinde kesme işaretinin (') kullanımı tamamen doğrudur.
39
"Sınıfın kapısını kapatıp içeri girdi." cümlesindeki "içeri" kelimesi yer-yön zarfıdır.
40
"Televizyondaki spiker kelimeleri çok hızlı telaffuz ediyordu." cümlesindeki "hızlı" kelimesi miktar (azlık-çokluk) zarfıdır.
41
Cümle içinde "ve, ile, arasında" anlamlarını vermek için kelimeler arasında (Örn: Mersin - Ankara yolu) uzun çizgi kullanılır.
42
Fiillerin, fiilimsilerin veya sıfatların anlamını zaman, durum, miktar yönünden etkileyen sözcüklerin (zarfların) diğer adı önaddır.
43
Yazarın kendi düşüncesini savunmak, yerleşik bir fikri değiştirmek amacıyla okuyucuyla adeta tartışıyormuş gibi soru-cevaplar eşliğinde yazdığı anlatım biçimine tartışmacı anlatım denir.
44
"Nasreddin Hoca bir gün eşeğine ters biner..." cümlesindeki yüklemde geniş zaman eki (-er), geçmiş zaman anlamında kullanıldığı için kip kayması vardır.
45
"Olayı öyle bir anlattı ki sanki burnundan düşen bin parçaydı." cümlesinde durumu abartarak ifade eden mübalağa sanatı vardır.
46
"Dergi okumak insana farklı bakış açıları kazandırır." cümlesinde, bir kavramın ne olduğunu belirten bir tanımlama yapılmıştır.
47
"Ağlasam sesimi duyar mısınız mısralarımda?" dizelerinde "ağlamak" ve "ses duymak" kelimeleri arasında tezat (karşıtlık) sanatı vardır.
48
"Diyelim ki bu maçı kaybettik ve şampiyonluk gitti; o zaman ne yapacağız?" cümlesi bir varsayım cümlesidir.
49
"Bu ağır bavulları tek başına taşıyabilirsin." cümlesindeki kurallı birleşik fiil, "tezlik" fiilidir.
50
Eylemin gerçekleşmesini kesin bir zamana bağlayan haber kiplerinin diğer adı bildirme kipleridir.
51
Metinde bir düşünceyi savunurken ünlü bir kişinin sözünü cümleye aynen aktarma işine alıntılama (tanık gösterme) denir.
52
Edebi sanatlarda, insan dışındaki canlı veya cansız varlıkları doğrudan "konuşturma" esasına dayanan söz sanatına intak da denir.
53
"Bizimle gelmeyeceğini tahmin etmeliydim." cümlesindeki yüklem anlamca bir ayıplama cümlesidir.
54
Aralarında anlam ilişkisi bulunan, cümledeki yerine göre hem isim hem fiil kökü olabilen 'boya, güven, sıva' gibi köklere ortak (ikili) kök denir.
55
"Film izlemek üzere bize geldi." cümlesi, eylemin yapılma şartını belirttiği için yapıca bir koşul-sonuç cümlesidir.
56
"Çocuklar sıcağı görünce hemen yukarıya çıktı." cümlesindeki "yukarıya" kelimesi yer-yön zarfıdır.
57
Karşıt durum, kavram veya duyguların bir arada kullanılmasıyla yapılan edebi söz sanatına teşhis denir.
|