Салалас құрмалас сөйлемдер: тестOnline version Салалас құрмалас түрлерін тексеру by Twink Twink 1 Салалас құрмалас сөйлемге тән белгі не? a Тек бір сөйлемнен тұруы b Екі негізгі сөйлемнің бір-бірімен байланысуы c Бұйрық райдың көп болуы d Қатысушы тұлғалар жоқ болуы 2 Қандай жағдайлары салалас сөйлемге тән емес? a Себептік байланысқа ие емес b Ұзын сөйлемнің ішінен қысқаша қорытынды шығару c Да/және сияқты жалғаулықтар қолданылуы d Клиникалық терминдерді көп қолдану 3 Келесі мысал салалас сөйлем бе? «Қарымаса күн суытып, қаланың көшелері бос болып қала береді.» a жауап беруге қиналамын b сабақтас құрмалас сөйлем c Иә d Жоқ 4 Салалас құрмалас сөйлемнің түрі қандай? a Баяндауышсыз b 6 түрі бар c Бағыныңқылық 5 Қандай жалғаулықтар салалас сөйлемде жиі қолданылады? a да, де, әрі, яки b болса c қашан d емес 6 Бағыныңқы құрмалас сөйлемнің бір белгісі қандай? a Екі сөйлем бірдей мағына бермейді b Салалас сөйлемдердей жалғаулық қажет емес c Тұтас сөйлем екі бөлікке бөлінбейді d Екінші сөйлем біріншіге бағынышты болады 7 Түсініктеме мәндегі құрмалас қандай түрге жатады? a күрделі сөйлем b Қысқаша сөйлем c Салалас құрмалас d Бағыныңқы құрмалас 8 Таңдалған сөйлемнің бағыныңқы мүшесі не үшін керек? a Жалғаулықсыз да болады b Суретке ғана қажет c Тек сөйлемді ұзарту үшін d Ерекшелігін, мақсатын немесе себепін көрсетеді 9 Құрмалас сөйлемдердің ішіндегі салалас түрі қандай байланысқа негізделеді? a Құрамдас екі негізгі сөйлемнің байланысуына b Тек сұраулы пішінде c Тек бір сөйлемнен тұруына 10 Салалас құрмалас сөйлемнің үлгісі қандай болуы мүмкін? a Күн жауып, көше саябырлайды b Көшеде тірі жан жоқ c Жаңбыр жаумайды d Күн ашық Объяснение 1 Салалас құрылымда екі негізгі сөйлем байланысады. 2 Салалас сөйлемде байланыстыратын жалғаулықтар болуы мүмкін. 3 Өзара байланысты екі негізгі сөйлем бір жолда баяндалады. 4 Салалас – екі негізгі сөйлем тең құралады. 5 Қазақ тілінде салаласқа тән жалғаулықтар көбіне да/де, әрі, яки болып келеді. 6 Бағыныңқыда бір сөйлем екіншіге себеп, мақсат т.б. арқылы бағынышты болады. 7 Түсініктеме мәні бағыныңқы қатынас арқылы беріледі. 8 Бағыныңқы бөлім сөйлемнің мағыналық байланысын ашады. 9 Салаласта екі негізгі сөйлем бір-бірімен жалғаулық арқылы байланысады. 10 Екі аяқталушы ой бір сөйлемде беріледі.
